Gwerth y rhyddhad Ymchwil a Datblygu i fyny, nifer yr hawliadau i lawr

Mae ymchwil newydd ar gwmnïau sy'n hawlio credydau treth Ymchwil a Datblygu (Y&D) yn dangos bod gwerth y cymorth rhyddhad treth yn £8.2 biliwn, sef cynnydd o 5%, tra bod nifer yr hawliadau credyd treth Y&D wedi gostwng 17% ar gyfer 2024-25.

Mae cyhoeddiad Ymchwil a Datblygu (Y&D) 2026, a gynhyrchwyd gan CThEF, yn archwilio nifer y cwmnïau sy'n hawlio credydau treth Y&D a'r gost gysylltiedig i'r Trysorlys.

At ddibenion treth, diffinnir Y&D fel prosiect sy'n ceisio sicrhau datblygiad ym maes gwyddoniaeth neu dechnoleg ac sy'n cyfrannu'n uniongyrchol at gyflawni'r datblygiad hwnnw drwy ddatrys ansicrwydd gwyddonol neu dechnolegol. Dylid manylu ar yr holl wariant a hawlir.

Dyma'r cyhoeddiad cyntaf i gynnwys ystadegau ar gyfer y cynlluniau newydd, sef y Credyd Gwariant Y&D cyfunol (Merged RDEC) a'r Cymorth Dwys Y&D Gwell (ERIS), a gyflwynwyd ar gyfer cyfnodau cyfrifyddu sy'n dechrau ar neu ar ôl 1 Ebrill 2024, gan ddisodli'r ddau gynllun rhyddhad treth Y&D blaenorol.

Amcangyfrifodd yr ymchwil fod swm y rhyddhad treth a hawliwyd drwy gynlluniau'r Busnesau Bach a Chanolig (BBaCh) ac ERIS wedi gostwng 29% o'i gymharu â'r flwyddyn flaenorol, i £2.3 biliwn. Roedd hyn i raddau helaeth oherwydd cyfuniad o BBaChau yn hawlio o dan y cynllun Merged RDEC newydd, a'r cyfraddau rhyddhad newydd sydd ar gael o dan gynllun y BBaCh yn cael eu cynnig ar gyfer blwyddyn lawn o wariant.

Cynyddodd swm y rhyddhad a hawliwyd drwy gynlluniau RDEC a Merged RDEC 29% i £5.9 biliwn wrth i gwmnïau ddechrau hawlio o dan y cynlluniau newydd.

Amcangyfrifwyd mai 40,325 oedd nifer yr hawliadau credyd treth Y&D ar gyfer y flwyddyn ariannol 2024 i 2025, sef gostyngiad o 17% o'i gymharu â'r flwyddyn flaenorol, a hynny oherwydd gostyngiad yn nifer y BBaChau a oedd yn hawlio, tra bod hawliadau cwmnïau mawr wedi cynyddu tua 4%.

Cynyddodd gwerth cyfartalog yr hawliadau 27% o 2024 i 2025. Cyfrannodd hyn at gynnydd yng ngwerth cyfan y rhyddhad Y&D a hawliwyd, er gwaethaf gostyngiad yn nifer yr hawliadau. Yn gyson â phatrymau'r blynyddoedd blaenorol, roedd cyfran fach o'r hawliadau (6%) yn cyfrif am 69% o gyfanswm gwerth yr hawliadau.

Roedd yr hawlwyr yn cael eu dominyddu gan y sectorau Gwybodaeth a Chyfathrebu, Gweithgynhyrchu, a Phroffesiynol, Gwyddonol a Thechnegol, gan gyfrif am 75% o gyfanswm yr hawliadau a 71% o gyfanswm y swm a hawliwyd.

I weld yr adroddiad llawn, ewch i:

https://www.gov.uk/government/statistics/corporate-tax-research-and-development-tax-credit/research-and-development-tax-credits-statistics-september-2026

Os oes angen help arnoch i gynllunio prosiect Y&D neu os hoffech i'ch ffigurau gael eu hadolygu, cysylltwch â ni.