
Mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi ei hymateb cynhwysfawr i'r ymgynghoriad ar gyflwyno mesuryddion deallus mewn safleoedd annomestig ar ôl 2025.
Mae'r fenter yn targedu tua thair miliwn o fusnesau llai a lleoliadau yn y sector cyhoeddus ar hyd a lled Prydain Fawr, gyda'r nod o gyflymu'r broses o fabwysiadu mesuryddion deallus fel conglfaen Cenhadaeth Pŵer Glân 2030.
Ystyrir bod mesuryddion deallus yn hanfodol i alluogi system bŵer hyblyg ac effeithlon, gan gynnig mewnwelediad amser real i sefydliadau i'w defnydd o ynni. Mae hyn yn helpu busnesau i reoli costau, nodi arbedion a gwneud penderfyniadau gwybodus am dariffau ac effeithlonrwydd gweithredol.
Un o nodweddion allweddol y fframwaith newydd yw cyflwyno contractau sy'n amodol ar fesurydd deallus i ddefnyddwyr annomestig.
Mae contractau sy'n amodol ar fesurydd deallus yn gontractau ynni annomestig cyfnod penodol (sydd gryn dipyn yn rhatach na'r dewisiadau eraill) sy'n gofyn am osod mesurydd deallus. Roedd ymateb yr ymgynghoriad, ‘Cyflwyno mesuryddion deallus annomestig ar ôl 2025’, wedi nodi tuedd gynyddol ymhlith cyflenwyr ynni i ddefnyddio contractau o'r fath i hybu'r defnydd o fesuryddion deallus, yn arbennig ymhlith sefydliadau llai sydd wedi bod yn arafach i ymgysylltu â'r dechnoleg.
Roedd pryderon ynghylch gweithredu anghyson, gan gynnwys telerau contract cymhleth neu gosbau annheg os bydd gwaith gosod yn cael ei ohirio am resymau sydd y tu hwnt i reolaeth y cwsmer.
I fynd i'r afael â'r materion hyn, mae'r llywodraeth yn cynnig safoni'r broses o gyflwyno contractau sy'n amodol ar fesurydd deallus.
O fis Ionawr 2027, rhaid i gyflenwyr ddechrau cyfathrebu am y newidiadau sydd i ddod. Erbyn mis Medi 2027, rhaid i bob contract cyfnod penodol newydd ar gyfer safleoedd dynodedig gynnwys cymal ynghylch gosod mesurydd deallus. Bydd yn ofynnol i gyflenwyr hefyd gadw at god diogelu defnyddwyr sy'n rhwymo mewn cyfraith, gan sicrhau tryloywder, tegwch a hyblygrwydd - yn arbennig i gwsmeriaid sy'n wynebu anawsterau ariannol neu'r rhai sydd angen gwaith ychwanegol cyn gosod y mesurydd.
Mae pecyn polisi'r llywodraeth wedi'i lunio drwy ymgysylltu â rhanddeiliaid, gyda 46 o ymatebion wedi'u derbyn o gyflenwyr ynni, grwpiau defnyddwyr, sefydliadau mesuryddion a chyfryngwyr.
Roedd y rhan fwyaf o randdeiliaid yn cefnogi cyfeiriad y llywodraeth, gan gydnabod yr angen am ymyrraeth reoleiddiol i ddiogelu defnyddwyr a sicrhau gweithredu cyson. Codwyd rhai pryderon am yr amserlenni ar gyfer cydymffurfio ac am gymhlethdod rheoli'r gwaith gosod, yn arbennig yn ystod cyfnodau brig o adnewyddu contractau. Mewn ymateb, mae'r llywodraeth wedi addasu'r amserlen weithredu i ganiatáu blwyddyn lawn i gyflenwyr baratoi.
Mae asesiad sy'n cyd-fynd â'r polisi yn amcangyfrif buddion net sylweddol, gyda disgwyl i'r defnydd o fesuryddion deallus gyrraedd 88% o safleoedd annomestig erbyn 2030 ac arbedion biliau blynyddol o hyd at £29 miliwn.

Mae Tŷ’r Cwmnïau wedi newid ei broses mewngofnodi ac o fis Rhagfyr ymlaen rhaid gwneud gwrthwynebiadau i gwmni cyfyngedig gael ei ddileu o’r gofrestr drwy ei wasanaeth ar-lein ‘Gwneud gwrthwynebiad’.

O fis Hydref 2026 ymlaen, bydd yn rhaid i gwmnïau gydymffurfio â rheolau newydd ar undebau llafur a gyflwynwyd fel rhan o’r Ddeddf Hawliau Cyflogaeth.
.png)






